dinsdag 6 maart 2012

Unilever stopt met budgetteren; een inspirerend voorbeeld.

Unilever stopt het jaarlijkse budgetteringsritueel. Er wordt nu gewerkt met scenario‘s die elk kwartaal geactualiseerd worden. De multinational verwacht dat hiermee voorspellingen accurater worden, maar ook het ondernemerschap wordt verhoogt.

Heel vernieuwend is het plan van Unilever niet. Zo is er al een jaar of tien de ‘Beyond Bugeting’-school die pleit voor het afschaffen van budgetteren, met ook Nederlandse pleitbezorgers (zie bijvoorbeeld dit boek van De Waal c.s.). Vernieuwend of niet, het afschaffen van budgetten blijft een
inspirerende gedachte. Voor multinationals, maar zeker ook voor kleinere organisaties.

Budgettering leidt immers tot een jaarlijks ritueel waar het er vooral om gaat om als manager zo veel mogelijk vrijheid en zekerheid te creëren. Het leidt tot interne politiek spelletjes en gegoochel met cijfers; niet over de
werkelijke cijfers, ondernemerschap, keuzes en de concurrentie. Met de budgetten wordt een fictieve werkelijkheid gecreëerd. Het halen van de budgetten (liefst er net boven, maar ook weer niet te veel, want wordt de lat voor het komend jaar veel hoger gelegd), wordt belangrijker dan de werkelijkheid. Een werkelijkheid die in deze tijd overigens veel te dynamisch is om zich te laten vangen in jaarcyclus.  Een jaarcyclus die dan ook vaak niet erg past bij het ritme van een bedrijf.

Dit alles wil niet zeggen dat het je de resultaten van je organisatie niet in de gaten moet houden. Integendeel. Het vervangen van de budgetteringssystematiek door meer dynamische methodes als scenario’s en ‘rolling fore-casts’ zorgen er juist voor dat de aandacht voor cijfers, marktfactoren en de blik op de concurrent een continue bezigheid wordt in plaats van een jaarlijkse exercitie. Het verhoogt zo de blik naar buiten, de flexibiliteit en het ondernemerschap en dus de (decentrale) verantwoordelijkheid voor marktgericht denken en werken.  

1 opmerking:

Alexander Crépin zei

Beste Hugo-Jan,
wat een verademing.
Neemt naar mijn idee niet weg dat HR meer dan ooit "in control" moet zijn en weten wat er speelt. Ook de samenwerking met de controller wordt meer dan ooit belangrijk.
Grt,
Alexander