zaterdag 28 mei 2011

Tweede Kamer wil max 10% externen voor Ministeries. Visieloos.

De Tweede Kamer wil dat Ministeries maximaal 10 procent van hun totale personeelsbudget uitgeven aan externen. Een motie van die strekking werd vorige week aangenomen na het verantwoordingsdebat over de Rijksuitgaven.
Uitgaven aan externen is een geliefd onderwerp van debat. Zonder al te veel resultaat overigens. Al eerder riep de Kamer op de externe inhuur te beperken. Vorig jaar werd een maximum van 13% geformuleerd. Maar dat heeft het aantal externen niet echt doen dalen. De daadwerkelijk kosten zijn overigens lang niet altijd zichtbaar. Een deel van de kosten voor externen ‘verdwijnt’ in projectkosten.
Makkelijk scoren 
Emiel Roemer van de SP, die de motie indiende, wil de norm het liefst uitbreiden naar provincies en gemeenten. In sommige gemeenten wordt immers fors meer extern
ingehuurd dan bij Ministeries. “Externen: Snijden waar het vet zit’ kopte ‘Spanning’, het wetenschappelijk blad van de SP in maart.Roemer stelde in het debat dat het inhuren van externen pure luiheid is.
De politiek heeft tamelijk makkelijk scoren als om de inhuur van externen. De voorbeelden die worden aangehaald gaan vaak om het toplaagje interimmers (een norm daarvoor is prima idee). Terwijl het hierbij ook gaat om flexpersoneel op middlemanagement en uitvoerende functies. Ook wordt er zelden een goed inzicht gemaakt in de daadwerkelijke verschillen tussen kosten voor vast personeel (denk naast werkgeverslasten ook aan overhead, verzuim, ineffectiviteit) en extern.
Visie ontbreekt 
Natuurlijk dienen ministeries dienen zorgvuldig met belastinggeld om te gaan. Ook als het gaat om de keuze tussen het al dan niet inhuren van een externen. Pogingen om die kosten te beheren hebben alleen vaak negatieve gevolgen. Aanbestedingsprocedures leiden tot bureaucratie en contracten met juist dure partijen en lagere kwaliteit interimmers. Het werken met een klein aantal perferred suppliers is vaak kostprijsverhogend als gevolg van doorleenconstructies. Bij uitvoeringsinstanties mogen voor het ‘vaste’ werk geen externen ingezet worden, maar voor projecten juist weer wel. Waardoor de leuke klussen aan het vaste personeel voorbij gaat.
Er is dus beste aanleiding met het werken met externen op de politieke agenda te zetten Toch is het stellen van een maximum percentage mijn inziens een verkeerde oplossing. Al was het maar dat een dergelijk maximum vaak ook een minimum wordt.
Het gaat uiteindelijk om iets heel anders. We willen een betrouwbare en zorgvuldige overheid. Die haar taak goed uitvoert. Dat kan je op verschillende manieren organiseren. In het bedrijfsleven neemt het percentage flex inhuur juist fors toe. Niet uit luiheid, maar met een visie. Een visie op ‘just in time’ personeel. Beschikbaar hebben van het juiste talent, op de juist tijd en juiste plaats. Met nadrukkelijk oog voor een goede prijs/kwaliteit verhouding. Daar is projectmatig en resultaatgericht werken voor nodig. Waar mogelijk ook nog eens plaats onafhankelijk. Een manier van werken en organiseren die overheden vaak goed kunnen gebruiken.
Daarbij wil een groeiend deel van Nederlandse beroepsbevolking helemaal niet meer in dienst van een organisatie. Wanneer overheden deze groep gaan negeren, negeren ze ook een flink deel van het beschikbare talent dat er in Nederland rondloopt. Talent dat zich graag ook voor de publieke zaak wil inzetten. Talent met kennis uit andere sectoren. Een niet te versmade doelgroep op de arbeidsmarkt voor een snel vergrijzende overheid.
Nadenken over werk organiseren
Dit is geen pleidooi voor het per se meer werken met externen. Wel voor het formuleren van strategie, het stellen van prioriteiten (wat willen we laten organiseren door de overheid en wat niet) en een visie op hoe je taken en werk organiseert binnen de overheid. Dat vergt een genuanceerde kijk. Daar is in deze verkiezingtijd helaas weinig ruimte voor. De motie van Roemer werd dan ook met algemene stemmen aangenomen.

4 opmerkingen:

Kurt de Koning zei

Dit soort uitspraken bevestigd weer alle vooroordelen wat we als burger hebben van de overheid. De belangrijkste: de overheid staat toch wel heel ver af van de maatschappij en de ontwikkelingen die gaande zijn.
Tweede vooroordeel: vlak voor de verkiezingen even populair doen met inhoudsloos gezwets maar wel stoer overkomen.
(reactie via LinkedIn)

Maarten Versteeg zei

Als Emiel Roemer vindt dat de overheid max 10% mag inhuren, dan vindt hij dus ook dat de overheid 90% van het werk zelf moet kunnen doen en daar ook de capaciteit en de kwaliteit voor heeft.

Het lijkt me sterk dat Emiel van ieder overheidsorgaan weet met welke issues ze spelen, welke activiteiten daar uit volgen, welke competenties daarvoor nodig zijn en of ze deze wel of niet in eigen huis hebben.

Als Emiel dus pleit voor een kwaliteitsslag bij de overheid (daar lijkt het niet op, het gaat meer om de kosten dan het resultaat) is hij er dan ook zeker van dat het opbouwen van kennis en kunde in eigen huis goedkoper en effectiever is dan het inhuren ervan.

Zeker voor specifieke kennis die tijdelijk nodig is, lijkt het me erg duur om deze persoon in huis te halen, als ie er al voor te porren is om bijvoorbeeld bij een departement te werken.

Veel vakgebieden zijn in grote mate verzelfstandigd. Het in eigen huis hebben van goede mensen is dus al moeilijk genoeg. Richt je dan ook op het verkrijgen van duurzame 'toegang' tot deze bronnen i.p.v. het bezit.

Daarnaast denk ik - zoals al is gesteld - dat men de verborgen kosten van vast personeel niet goed beseft en daarmee ook de overweging niet goed kan maken.

Overigens ben ik een groot voorstander van een meer efficiente overheid. Dat heeft echter meer te maken met keuzes. Als je het aantal werknemers wilt reduceren, dan moet je denk ik beginnen met het werk zelf te reduceren. Dat geldt dus ook voor kamerleden: wees zuiniger met kamervragen en reageer wat minder op de waan van de dag.

Posted by Maarten Versteeg op LinkedIn

Anoniem zei

Het tekeer gaan over zgn. dure externen is een vorm van populisme.
Posted by Nico Viergever (op LinkedIn)

Yvonne Ligtelijn zei
Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.